Psikolojik Dayanıklılık Eğitimi
Hedefler:
- Velilerin kendi psikolojik dayanıklılıklarını güçlendirmeleri
- Çocuklarının stres, zorlanma ve başarısızlık durumlarıyla baş etme becerilerini destekleyebilmeleri
- Aile içinde güvenli, destekleyici ve esnek bir ortam oluşturabilmeleri
Eğitim sonunda veliler:
- Çocuklarının zorlanmalarını doğru okuyabilir
- Panik yerine destekleyici tutum sergileyebilir
- Hata ve başarısızlığı gelişim fırsatı olarak görebilir
- Evde psikolojik olarak güvenli bir ortam oluşturabilir
1. Psikolojik Dayanıklılık Nedir?
Amaç: Kavramsal farkındalık
İçerik:
- Psikolojik dayanıklılık (resilience) tanımı
- Dayanıklılık ≠ hiç zorlanmamak
- Çocuklar neden zorlanır? (okul, akran, sınav, değişim)
- Dayanıklılığın çocuk gelişimindeki rolü
- Dayanıklı çocukların temel özellikleri
Etkinlik: “Zor bir an” paylaşımı (isteğe bağlı, kısa)
2. Çocuklarda Stres ve Duygusal Tepkiler
Amaç: Çocuğun tepkilerini doğru okumak
İçerik:
- Çocuklarda stres belirtileri
- Yaşa göre stres tepkileri
- Davranışın arkasındaki duygu
- “Problemli davranış” mı, “zorlanan çocuk” mu?
- Ebeveynin yanlış ama yaygın tepkileri
Etkinlik: Vaka örnekleri üzerinden değerlendirme
3. Güvenli Bağlanma ve Dayanıklılık
Amaç: Ebeveyn tutumlarının farkına varmak
İçerik:
- Güvenli bağlanma nedir?
- Aşırı koruyuculuk – ilgisizlik – destekleyici tutum
- Çocuğun “güvende hissetmesi” ne demektir?
- Sınır koymak ve güven ilişkisi
- “Yanındayım” mesajının önemi
Etkinlik: “Ben nasıl bir ebeveynim?” öz-değerlendirme
4. Hata Yapma, Başarısızlık ve Pes Etmeme
Amaç: Başarısızlığı fırsata dönüştürmek
İçerik:
- Hata yapmanın gelişimsel değeri
- Çocuğun başarısızlıkla baş etmesi
- “Yapamıyorum” diyen çocuğa yaklaşım
- Sabır, sebat ve esneklik
- Ebeveynin performans baskısı
Etkinlik: Yanlış ebeveyn cümleleri – doğru alternatifler
5. Problem Çözme ve Başa Çıkma Becerileri
Amaç: Çocuğa beceri kazandırmak
İçerik:
- Problemi çocuk adına çözmenin sonuçları
- Çocuğu sürece dahil etme
- Seçenek sunma ve sorumluluk verme
- Duygularla baş etme yolları
- Küçük adımların önemi
Etkinlik: Evde uygulanabilecek “problem çözme adımları” çalışması
6. Kriz Dönemlerinde Ebeveyn Olmak
Amaç: Zor zamanlarda sakin kalabilmek
İçerik:
- Aile içi krizler (kayıp, boşanma, taşınma, sınav, hastalık)
- Çocuğa zor durumları anlatma
- Duyguları bastırmak mı, düzenlemek mi?
- Ebeveynin kendi duygularını yönetmesi
Etkinlik: “Bu durumda ne yapardım?” senaryo çalışması
7. Ebeveynin Psikolojik Dayanıklılığı
Amaç: Önce ebeveyni güçlendirmek
İçerik:
- Ebeveyn tükenmişliği
- Suçluluk ve yetersizlik duyguları
- Kendine şefkat
- Destek istemenin önemi
- Rol model olma
Etkinlik: “Benim dayanıklılık kaynaklarım” çalışması
8. Evde Dayanıklılığı Güçlendiren Aile Kültürü
Amaç: Sürdürülebilir kazanım
İçerik:
- Aile içi iletişim dili
- Rutinler ve güven duygusu
- Duyguların konuşulabildiği ev ortamı
- Güçlü aile mesajları
- Günlük hayatta küçük uygulamalar
Etkinlik: “Aile dayanıklılık sözleşmesi” oluşturma